Η βαθμολόγηση των Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ

τελευταίος ο Βενιζέλος!

Στα δημόσια οικονομικά, όπως και στο ποδόσφαιρο, κάθε χώρα έχει τη δική της εθνική ομάδα. Τον τελευταίο χρόνο, η έλλειψη ενότητας έγινε έντονα αισθητή, με την κλιμακούμενη κρίση χρέους να εντείνεται από τις διαμάχες μεταξύ των υπουργείων Οικονομικών. Και οι θεατές αναρωτιούνται ποιος παίζει στην κάθε ομάδα. 
 Στην έκτη κατά σειρά κατάταξη-βαθμολόγηση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Financial Times προσπάθησαν να επιλέξουν τον MVP για το 2011 από τις 19 μεγαλύτερες οικονομίες της Ένωσης. 

Εξετάσαμε πόσο... γρήγορος και πόσο ομαδικός παίκτης ήταν ο κάθε υπουργός. Καταμετρήσαμε τα γκολ που πέτυχαν, θέσαμε κριτήρια οικονομικής απόδοσης και αξιολογήσαμε την ανταπόκριση που είχαν στο πιο σκληρό κοινό: στις κεφαλαιαγορές. 

Με τη Γηραιά Ήπειρο να βρίσκεται στα πρόθυρα της ύφεσης, τις τράπεζες αποδυναμωμένες, την αγορά ομολόγων σε αναστάτωση και τους επενδυτές να αμφιβάλλουν για τη βιωσιμότητα του ευρώ, οι πιέσεις για όλους τους παίκτες ήταν αδιαμφισβήτητα ασφυκτικές. 

Οι σχολιαστές του αγώνα είχαν πολλά να κριτικάρουν. «Οι λογικές λύσεις κατ’ επανάληψη καταπνίγηκαν από την αναβλητική και στενόμυαλη πολιτική», υποστηρίζει ο Sony Kapoor της συμβουλευτικής Re-Define και ένας από τους 7 σκληρούς κριτές που βαθμολόγησαν τις ικανότητες των υπουργών Οικονομικών. Οι υποψήφιοι «επέδειξαν συνολικά αμέλεια καθώς επέτρεψαν να βγει εκτός ελέγχου μία προβλέψιμη κρίση».

Ο Σουηδός Anders Borg βρίσκεται πρώτος για τις ικανότητές του στη θέση του επιθετικού, αν και η χώρα του δεν είναι μέλος της ευρωζώνης. Ο κ. Borg κέρδισε τα εύσημα επειδή αναγνώρισε έγκαιρα την ανάγκη για ενίσχυση των τραπεζών, ενώ διακριτικά εξήγησε πως η Ευρώπη θα μπορούσε να μάθει από τον τρόπο με τον οποίο η Σουηδία χειρίστηκε την κρίση του συγκεκριμένου κλάδου τη δεκαετία του 1990. 

Η σουηδική οικονομία κατέγραψε εντυπωσιακά θετική πορεία το 2011, κυρίως λόγω μεταρρυθμίσεων που είχαν αποφασιστεί νωρίτερα αλλά και της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Οι κεφαλαιαγορές τα έλαβαν όλα αυτά υπόψη. 

Οι απογοητευμένοι υπουργοί μπορεί να διαμαρτύρονται. Η βαθμολόγηση, άλλωστε, αναπόφευκτα είναι υποκειμενική και δεν έχει στόχο να ληφθεί και τόσο πολύ στα σοβαρά. Το να κρίνει κανείς ένα αμφισβητούμενο offside σε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα μπορεί να είναι τελικά παιχνιδάκι μπροστά στην αξιολόγηση των ιθυνόντων για τη δημοσιονομική πολιτική. 

Κατά τη φετινή αξιολόγηση, τα κριτήρια τροποποιήθηκαν ώστε να αντικατοπτρίζουν και την αλλαγή των προτεραιοτήτων, λαμβάνοντας περισσότερο υπόψη την πρόοδο ως προς την ενίσχυση της δημοσιονομικής θέσης των χωρών τους και τη στήριξη της ανάπτυξης, παρά τις μελλοντικές περικοπές των δημοσιονομικών δαπανών. Από την άλλη πλευρά, όμως, οι χώρες με πολύ σφιχτή δημοσιονομική πολιτική δεν πρέπει να αποτελέσουν υπόδειγμα. 

Η τελική κατάταξη, πάντως, αντικατοπτρίζει το δράμα που βιώσαμε τους τελευταίους 12 μήνες. Η Ιρλανδία, μίας από τις τρεις χώρες που εντάχθηκε στον μηχανισμό στήριξης της ευρωζώνης, πέρσι βρισκόταν στη χαμηλότερη κατάταξη, αλλά φέτος έχει ανακάμψει. Ο Michael Noonan, ο νέος υπουργός Οικονομικών του Δουβλίνου, και ο Victor Gaspar, ο Πορτογάλος ομόλογός του, κέρδισαν τα εύσημα για την αποφασιστικότητά τους σε δύσκολους καιρούς. 

Στην τελευταία θέση ο Ευάγγελος Βενιζέλος

Στην τελευταία θέση αγωνίζεται -όπως άλλωστε και η χώρα του- ο υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Ο πρώην καθηγητής συνταγματικού δικαίου, ανέλαβε το υπουργείο Οικονομικών μετά τον ανασχηματισμό του Ιουνίου. Οι σχέσεις του με ξένους αξιωματούχους πάγωσαν όταν προσπάθησε να επαναδιαπραγματευθεί τη συμφωνίαστην οποία είχε καταλήξει ο προκάτοχός του. 

Αν και έχει εγκριθεί η σχετική νομοθεσία, ελάχιστες μεταρρυθμίσεις έχουν εφαρμοστεί κατά τη δική του θητεία στο υπουργείο. Το αποτέλεσμα είναι να μην επιτυγχάνονται οι στόχοι στα έσοδα από φόρους και να καταγράφονται καθυστερήσεις στην υιοθέτηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για το φορολογικό σύστημα. Η Ελλάδα θα αποτύχει στον φετινό στόχο για μείωση του ελλείμματος κατά 1,5%-2% του ΑΕΠ. 

Αν και είναι ενεργητικός και φιλόδοξος (λέγεται όμως, ότι αντιπαθεί τις λεπτομέρειες και ειδικότερα τα νούμερα) ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος απέτυχε αυτό τον μήνα στην προσπάθειά του να αντικαταστήσει τον Γιώργο Παπανδρέου στην πρωθυπουργία. Παρόλα αυτά, θα συνεχίσει να διαχειρίζεται την οικονομία της χώρας μέχρι τις εκλογές του Φεβρουαρίου, καθώς και στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας μετέχει ως υπουργός Οικονομικών. 

Απογοητευτική κρίνεται και η απόδοση του Γάλλου Francois Baroin. Ο Jacques Delpla του Conseil d’Analyse Economique, που λειτουργεί ως σύμβουλος της γαλλικής κυβέρνησης, δηλώνει ότι ο κ. Baroin ωχριά συγκρινόμενος με την προκάτοχό του Christine Lagarde. «Μοιάζει ολοένα και περισσότερο με τον Raymond Domenech, τον προπονητή της καταστροφικής εθνικής ομάδας της Γαλλίας στο Μουντιάλ του 2010», υποστηρίζει ο κ. Delpla. 

Ποια κριτήρια χρησιμοποιήθηκαν

Η βαθμολόγηση των υπουργών Οικονομικών το 2011 βασίζεται στην πολιτική ικανότητα, στην οικονομική απόδοση και στην αξιοπιστία των υπουργών στις αγορές. Σε κάθε κατηγορία, οι υπουργοί και οι αντίστοιχες χώρες έλαβαν μία βαθμολόγηση, όπου άριστα είναι το 1, ενώ η χειρότερη βαθμολογία είναι το 19. Στη συνέχεια, βγήκε αθροιστικά μία συνολική αξιολόγηση. 

Η πολιτική κατάταξη βασίστηκε στις απόψεις 7 κορυφαίων οικονομολόγων, που έκριναν τους υπουργούς με βάση τρία κριτήρια: τη διαύγειά τους ή μάλλον το πόσο καλά κατανόησαν τις απαιτήσεις των καιρών, τον αντίκτυπο σε ευρωπαϊκό επίπεδο και την αποτελεσματικότητά τους εγχώρια. 

Η οικονομική κατάταξη τροποποιήθηκε φέτος ώστε να αντικατοπτρίζει τις αλλαγές στις απαιτήσεις από τους υπουργούς Οικονομικών και τη διαχειριστική τους ικανότητα. Βασίστηκε σε πέντε κριτήρια: στην ανάκαμψη της οικονομίας, η οποία αποτιμάται με σύγκριση του φετινού ΑΕΠ με το ΑΕΠ προ της κρίσης, στην πορεία του ελλείμματος από το 2009, στο ύψος του χρέους, στην προβλεπόμενη πορεία της ανεργίας από το 2008 έως το 2013 και τέλος στην απόκλιση της χώρας από ένα ισοσκελισμένο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. 
Η αξιοπιστία των υπουργών στις αγορές κρίνεται από την τρέχουσα απόδοση των 10ετών κρατικών ομολόγων, όπως επίσης και από την πορεία αυτής της απόδοσης. 

Η κατάταξη των υπουργών Οικονομικών για το 2011

Συνολική κατάταξη	Υπουργός	Χώρα	Πολιτική κατάταξη	Οικονομική κατάταξη	Κατάταξη αξιοπιστίας
1	Anders Borg	Σουηδία	1	1	1
2	Wolfgang Schaeuble	Γερμανία	2	5	2
3	Jacek Rostowski	Πολωνία	6	3	12
4	Didier Reynders	Βέλγιο	8	4	14
5	Jean Claude Juncker	Λουξεμβούργο	6	9	4
6	Ivan Miklos	Σλοβακία	12	2	10
7	George Osborne	Βρετανία	4	15	3
8	Miroislav Kalousek	Τσεχία	11	8	8
9	Jutta Urpilainen*	Φινλανδία	13	6	7
10	Michael Noonan*	Ιρλανδία	3	18	12
11	Jan Kees de Jager	Ολλανδία	10	12	6
12	Viktor Gaspar	Πορτογαλία	5	16	18
13	Elena Salgado	Ισπανία	9	13	15
14	Maria Fekter	Αυστρία	17	7	9
15	Francois Baroin*	Γαλλία	14	11	10
16	Bjarne Corydon*	Δανία	16	14	4
17	Gyorgy Matolcsy	Ουγγαρία	19	10	16
18	Giulio Tremonti	Ιταλία	15	17	16
19	Ευάγγελος Βενιζέλος*	Ελλάδα	18	19	19

*Νέος υπουργός Οικονομικών.

ΠΗΓΗ: FT.com 
Copyright The Financial Times Ltd. All rights reserved.