Ομόλογα με ...χρυσή εγγύηση

by Jack Farchy 
Από την αρχή που οι αγορές ομολόγων άρχισαν να νιώθουν πιέσεις, οι hedge fund managers ψιθυρίζουν ότι ο χρυσός θα παίξει κάποιον ρόλο στην επίλυση της κρίσης χρεών. 
 Μέχρι πρόσφατα, αυτή η προοπτική ήταν αντικείμενο συζήτησης μόνο μεταξύ των συνωμοσιολόγων και των ακραίων Γερμανών πολιτικών. 
 Όμως, σήμερα, η χρήση του χρυσού για να χρηματοδοτηθούν οι επιχειρήσεις διασώσεων της ευρωζώνης έρχεται πολύ κοντά στην πραγματικότητα. Θαμμένη στο προσχέδιο της μελέτης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα κοινά «ευρωομόλογα» που αποκάλυψαν οι F.T. βρίσκεται η υπόδειξη ότι ο χρυσός θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως εγγύηση γι' αυτά τα ομόλογα. 

Προκειμένου να ισχυροποιηθούν οι εγγυήσεις των ευρωομολόγων, το προσχέδιο αναφέρει ότι οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να παράσχουν εγγυήσεις, μεταξύ των οποίων «αποθέματα χρυσού, τα οποία εν γένει ξεπερνούν τις ανάγκες των περισσότερων κρατών της Ε.Ε.». 

Συνολικά, οι κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης κατέχουν 10.792 τόνους χρυσού -το 6,5% του χρυσού που έχει εξορυχθεί-, αξίας περίπου 590 δισ. δολαρίων. 

Να είμαστε σαφείς, αυτό δεν σημαίνει ότι οι κεντρικές τράπεζες ετοιμάζονται να πουλήσουν χρυσό για να διασώσουν την ευρωζώνη. Πέρα από τα ποικίλα νομικά προβλήματα (η πώληση χρυσού για τη χρηματοδότηση κρατικού δανεισμού αντίκειται στη Συνθήκη του Μάαστριχτ), οι πωλήσεις χρυσού εμφανίζονται ως πολύ απελπισμένη λύση.

Όμως, το πολύτιμο μέταλλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εγγύηση. Μάλιστα, εάν οι πολιτικοί της Ευρώπης πραγματικά πιστεύουν ότι τα προβλήματα των μεγαλύτερων χωρών της ευρωζώνης, όπως η Ιταλία, οφείλονται στη ρευστότητα και όχι στο αξιόχρεο, η αξιοποίηση του χρυσού ως εγγύησης θα μπορούσε να είναι ένας «καθαρός» τρόπος για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στις αγορές ομολόγων. 

Για τους επίδοξους επενδυτές (μεταξύ των οποίων οι κυβερνήσεις αναδυόμενων κρατών, τα sovereign wealth funds κ.λπ.), το ελκυστικό στοιχείο προέρχεται από την πιθανή προφύλαξη που θα παράσχει ο χρυσός έναντι προοπτικής χρεοστασίου. Εάν μια χώρα όπως η Ιταλία χρεοκοπούσε, οι περισσότεροι αναλυτές πιστεύουν ότι η τιμή του χρυσού θα εκτινασσόταν. 

Για τις χώρες της ευρωζώνης, τα ομόλογα με εγγυήσεις χρυσού θα μπορούσαν να ανοίξουν ένα τεράστιο «πηγάδι» νέας χρηματοδότησης. Η κεντρική τράπεζα της Ρώμης, για παράδειγμα,κατέχει 2.451 τόνους χρυσού αξίας 100 δισ. ευρώ. Αν και το μέγεθος ωχριά μπροστά στο συνολικό χρέος των σχεδόν 2 τρισ. δολ., σίγουρα θα καθησυχάσει κάποιες βραχυπρόθεσμες πιέσεις. Μια αρχική επιτυχής πώληση ομολόγων με εγγύηση χρυσού θα άνοιγε έναν νέο κύκλο διευκόλυνσης της άντλησης κεφαλαίων. 

Υπάρχουν πολλά προηγούμενα σε μια τέτοια κίνηση. Η ίδια η Ιταλία το έκανε ξανά στο παρελθόν, όταν έλαβε 2 δισ. δολ. για διάσωση από τη γερμανική κεντρική τράπεζα -Bundesbank- το 1974 κι έβαλε τον χρυσό της ως εγγύηση. Το 1991, η Ινδία χρησιμοποίησε χρυσό ως εγγύηση για δάνειο από την Τράπεζα της Ιαπωνίας,  όπως και άλλες κεντρικές τράπεζες. Και το 2008, σύμφωνα με το World Gold Council, η σουηδική Riksbank αντάλλαξε τον χρυσό της για να αντλήσει ρευστό και να παράσχει ρευστότητα στο σκανδιναβικό τραπεζικό σύστημα. 

Το πρόβλημα είναι ότι, ιστορικά, οι χώρες προσφεύγουν στα αποθέματά τους σε χρυσό μόνο στις πλέον δύσκολες καταστάσεις. Και οι πιστωτές πιθανότατα θα απαιτήσουν να μετακινηθεί ο χρυσός σε ουδέτερη τοποθεσία. Η θαλάσσια μεταφορά 47 τόνων χρυσού από την Ινδία στην Τράπεζα της Αγγλίας το 1991 είχε προκαλέσει μεγάλη οργή στη χώρα. 

Πάντως, καθώς η κρίση στην ευρωζώνη διανύει το τρίτο έτος, ίσως ήρθε η ώρα να ξεσκονιστούν τα αρχαία ρωμαϊκά νομίσματα που βρίσκονται στα θησαυροφυλάκια της Banca d' Italia. 

ΠΗΓΗ: FT.com
Copyright The Financial Times Ltd. All rights reserved.