του Timothy Garton Ash
Ας είμαστε ειλικρινείς. Αν δεν υπήρχε
σήμερα η ευρωζώνη, κανείς δεν θα ήθελε να την εφεύρει. Και συγκεκριμένα,
αναφέρομαι στην σημερινή ευρωζώνη.
Μια πιο μικρή ευρωζώνη, απαρτιζόμενη
αποκλειστικά από βορειοευρωπαϊκές οικονομίες, ίσως τα κατάφερνε καλύτερα με την
κρίση του δυτικού καπιταλισμού. Αλλιώς, μια ευρωζώνη με τη σημερινή της μορφή
ίσως θα ήταν καλύτερα, αν ακολουθούσε μια πιο στενή πολιτική ένωση.
Για να πετύχει το εγχείρημα, χρειάζεται μια
συνεργασία μεταξύ Γερμανών και Ελλήνων, όπως αυτή μεταξύ των κατοίκων
διαφορετικών πολιτειών της Αμερικής. Περιοχές που διαφέρουν μεταξύ τους, αλλά
που αποδέχονται την μεταφορά και αναδιανομή των χρημάτων των φορολογουμένων από
τη μια περιοχή στην άλλη. Με κατοίκους που είναι διατεθειμένοι να
μετακινούνται, και να εργάζονται αλλού. Με κοινή πολιτική, προϋπολογισμό, ΜΜΕ,
και δημόσια πολιτική.
Κάτι δηλαδή το ανέφικτο. Παρόλα αυτά,
δουλεύουμε με ότι διαθέτουμε. Δεν πρέπει να μετανιώνουμε για τίποτα.
Προσπαθούμε για το καλύτερο. Αυτό λένε ότι πέτυχαν πρόσφατα οι Ευρωπαίοι
ηγέτες. Δούλεψαν σκληρά, για να τετραγωνίσουν τον κύκλο. Και οι κόποι τους θα
πρέπει να αναγνωριστούν. Όμως ακόμη δεν πέτυχαν τίποτα. Η αγωνία παρατείνεται,
και μάλιστα πιο επικίνδυνα.
Προς το παρόν, η πλειονότητα των Ελλήνων
επιθυμεί την παραμονή τους στο ευρώ. Αδυνατώ όμως να πιστέψω πως θα συνεχίσουν
να έχουν αυτή την άποψη, όταν θα ακολουθήσουν πολλοί μήνες σκληρών στερήσεων.
Ήδη, τα προσωπικά δράματα είναι πολλά και στενόχωρα. Υπάρχουν ουρές σε
συσσίτια, και πολλοί νέοι μεταναστεύουν. Η ανεργία άγγιξε το 21%, και 150.000
επιχειρήσεις έβαλαν λουκέτο. Τα βασικά ημερομίσθια περικόπτονται, και χιλιάδες
είναι οι άστεγοι που κοιμούνται στους δρόμους. Ο Μίκης Θεοδωράκης ζητάει
εξέγερση. Και τέλος, η κυβέρνηση θα πρέπει μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα να περάσει
σκληρά μέτρα λιτότητας, αν θέλει α εισπράξει τα €120 δισ που περιμένει.
Ο μέσος Γερμανός μπορεί να λέει «καλά να
πάθουν», αλλά αυτό είναι λάθος. Σίγουρα ευθύνονται οι άστατες πολιτικές και η
κακή διαχείριση των Ελλήνων πολιτικών και επιχειρηματιών. Αλλά το κύριο ζήτημα
έχει να κάνει με την αρχική είσοδο της Ελλάδας σε αυτή την ευρωζώνη. Ο τρόπος
που οι αγορές ομολόγων και οι τράπεζες λειτούργησαν όλα αυτά τα χρόνια,
ενθάρρυναν την ανευθυνότητα των κρατών, και η σημερινή διάσωση αφορά τόσο την
Ελλάδα, όσο και τις ίδιες τις τράπεζες. Οι ευθύνες είναι κοινές.
Επίσης, ας μη ξεχνάμε και αυτό προβληματικό
αρχαίο ελληνικό δημιούργημα, που ονομάζεται δημοκρατία. Πολλοί Ευρωπαίοι
ηγέτες, σε ιδιωτικό επίπεδο, συμφωνούν με τον Wolfgang Schäuble, ότι καλύτερα να μην προχωρούσε η Ελλάδα
σε εκλογές τον Απρίλιο.
Ποια δημοκρατία; Να ερωτάται ο λαός; Κακή
ιδέα!
Ναι αλλά ο ελληνικός λαός ΘΑ ερωτηθεί. Και
αν δεν του προσφερθεί κάποια ρεαλιστική προοπτική ανάπτυξης, θα επιλέξει τα
κόμματα που αντιτίθενται στα δρακόντεια μέτρα της δανειακής συμφωνίας. Και τότε
κανένας δεν θα μπορεί α ακολουθήσει την ειρωνική συμβουλή του Μπρέχτ: Διαλύστε
τον λαό, και εκλέξτε έναν άλλο….
Σε μια τέτοια περίπτωση, η Merkel θα ετοιμάζεται για τις δικές της εκλογές, που θέλει πολύ να κερδίσει. Η ευρωζώνη
θα χωριστεί μεταξύ του πόσου πόνου θα μπορούν να αντέξουν οι Έλληνες, και του
πόσα θα είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν οι Γερμανοί φορολογούμενοι.
Αυτό θα είναι το δίλημμα της Merkel. Και έχει να κάνει με την διαφορά των ευρωπαϊκών πολιτικών, από τις κατά
τόπους εθνικές.
Μπορείς να έχεις παρόμοιες οικονομίες, και
αποκλίνουσες πολιτικές. Ή μπορείς να έχεις διαφορετικές οικονομίες, αλλά με
συγκλίνουσες πολιτικές, μέσω μιας ενιαίας ευρωζωνικής κυβέρνησης. Αυτό θα
βοηθούσε στην μεταφορά πόρων, όπως στις ΗΠΑ, και θα πετύχαινε την οικονομική
σύγκλιση στο μέλλον.
Αυτό όμως που δεν μπορείς να έχεις, μέσα σε μια νομισματική ένωση, είναι αποκλίνουσες οικονομίες σε συνδυασμό
με αποκλίνουσες εθνικές πολιτικές.
Σε μια τέτοια περίπτωση, υπάρχουν δυο
διέξοδοι: Η μια είναι η Γερμανία, οι κυβερνήσεις της ΕΕ, η ΕΚΤ, το ΔΝΤ, και
κάθε άλλος εμπλεκόμενος, να συνεργαστούν στενά και να κάνουν ότι είναι
απαραίτητο προκειμένου να προκληθεί βραχυπρόθεσμη και μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη,
καθώς και δημοσιονομική σύγκλιση.
Και αυτό, διότι όπως λένε οι αναλυτές, η
πρόσφατη συμφωνία αφήνει άλυτο το ελληνικό πρόβλημα. Η χώρα συνεχίζει να
αντιμετωπίζει υψηλό χρέος και χαμηλή ανάπτυξη.
Η νέα αυτή στρατηγική ανάπτυξης, δεν θα
πρέπει απλά να βρεθεί, αλλά και να φαίνεται ότι βρίσκεται, τουλάχιστον από τους
Έλληνες ψηφοφόρους, και μάλιστα πριν από τις επόμενες εκλογές.
Η άλλη εναλλακτική λύση, θα ήταν η
αποχώρηση, αργά ή γρήγορα, της Ελλάδας από την ευρωζώνη.
Η πρώτη λύση είναι πιο επιθυμητή, η δεύτερη
πιο πιθανή…
Απόδοση: S.A.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου