Η Ευρώπη έκανε ένα βήμα. Εμείς θα αλλάξουμε;

του Γρηγόρη Καλφέλη*

Οι Ευρωπαίοι είναι ικανοί και για τα μεγάλα επιτεύγματα, αλλά και για τις καταστροφές. Στη τελευταία Σύνοδο των Υπουργών Οικονομικών της Ευρώπης δεν έγινε τίποτε από τα δύο, γιατί δεν πρέπει ούτε να υπερτιμούμε, ούτε να υποτιμούμε ασύνετα και απαράδεκτα αυτό που συνέβη.
 Έτσι η Ελλάδα σώθηκε από μια εφιαλτική και  ασύντακτη χρεοκοπία (που θα οδηγούσε ακόμη και σε σημαντικές ελλείψεις τροφίμων στην αγορά ή σε «σκηνές» χάους που είδαμε  στην Αργεντινή), εξασφαλίζοντας μάλιστα και ένα πρωτάκουστο κούρεμα του δημοσίου χρέους κατά 110 δισεκατομμύρια ευρώ!

Ωστόσο, όπως λέει και ο νομπελίστας αμερικανός οικονομολόγος Krugman, το τίμημα που θα πληρώσουν οι φτωχότεροι έλληνες θα είναι τρομερό, γιατί και τα μέτρα αυτά εμπεριέχουν απλώς μια μονοδιάστατη λιτότητα και θα ρίξουν ενδεχόμενα την οικονομία μας σε μεγαλύτερη ύφεση (Krugman, Greece, Nytimes 21/2/2012). 

Ωστόσο και ο ίδιος παραδέχεται, ότι η λύση της εξόδου από την ευρωζώνη θα ήταν για την Ελλάδα ακόμη πιο τρομερή (μια λύση που μας προτείνουν αφελώς και επικίνδυνα κάποια κόμματα της παραδοσιακής Αριστεράς)!   

Όμως έστω και υπό αυτές τις περιστάσεις η ηγετική ελίτ της Ευρώπης έκανε ένα θετικό βήμα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι άλλο: Εμείς –ως κοινωνία- θέλουμε να αλλάξουμε το σαθρό και αισχρό υπόστρωμα των συνηθειών και των πρακτικών μας, τη καθημερινή ζωή και τον ατομισμό μας για να αποφύγουμε την πλήρη κατάρρευσή;   

Ή για να το πω διαφορετικά: Ο αμερικανός φιλόσοφος Sandel υποστηρίζει σε ένα τελευταίο βιβλίο του, ότι σε δύσκολους καιρούς μια καλή κοινωνία ενώνεται και αντί οι άνθρωποι να επιζητούν τη μεγιστοποίηση του κέρδους νοιάζονται ο ένας για τον άλλο και καλλιεργούν την πολιτική αρετή της θυσίας για το κοινό αγαθό (Sandel, Michael, Justice). 

Όμως φοβάμαι ότι οι διάφορες κοινωνικές ομάδες στη χώρα μας προβάλλουν τη δικιά τους ατομική και συντεχνιακή ατζέντα και το πιο παράδοξο ή παρανοϊκό είναι ότι εξεγείρονται και τα πιο προνομιούχα κοινωνικά στρώματα που δεν θέλουν να αλλάξει τίποτε (ή που δεν εθίγησαν όσο οι μικροσυνταξιούχοι και οι χαμηλόμισθοι, όπου οι περικοπές ήταν και επώδυνες και σίγουρα και ανήθικες). 

Κάποιοι άλλοι, μάλιστα, δεν  θέλουν να εφαρμόζονται ούτε οι νόμοι!

Έτσι, ενδεικτικά, αναφέρω ότι μια μικρή αυταρχική ελίτ στα πανεπιστήμια (από φοιτητές και καθηγητές) εμποδίζει την εφαρμογή του καινούργιου νόμου (χωρίς μάλιστα να έχει κηρυχθεί ως αντισυνταγματικός από τα αρμόδια δικαιοδοτικά όργανα της Πολιτείας).

Με αυτόν τον τρόπο εκπέμπεται ένα εκφυλισμένο κλίμα ανομίας, που σίγουρα δεν βοηθάει στην προσπάθεια για τη στοιχειώδη –έστω- ανόρθωση της χώρας μας.

Επίσης, την ίδια ακατανόητη συμπεριφορά επιδεικνύουν και κάποιες ομάδες, που αντιτίθενται γενικευμένα στο άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, δηλαδή στην προσπάθεια μιας αυτονόητης εισαγωγής κάποιων εξορθολογισμών.

Έτσι οι δικηγόροι λ.χ αντιδρούν στην ίδρυση των δικηγορικών εταιρειών και πετυχαίνουν να μη περάσει αυτή η ρύθμιση από τη Βουλή (και το γεγονός αυτό καταδεικνύει τον ύποπτο τρόπο με τον όποιο λειτουργούν κάποιοι βουλευτές, οι οποίοι κατά τα άλλα επί δύο χρόνια δεν είχαν κανένα πρόβλημα στην υπερψήφιση ρυθμίσεων, που «πετσόκοβαν» μισθούς και συντάξεις)!

Και το ερώτημα είναι το εξής: Γιατί δαιμονοποιούμε απαράδεκτα αυτή τη φιλοσοφία και δεν συζητούμε σοβαρά, αν ο έλληνας πολίτης θα έχει φθηνότερες νομικές υπηρεσίες, όπως συμβαίνει στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες λειτουργούν τέτοιες εταιρείες;

Για να εξυπηρετηθούν απλώς κάποια στενά δικηγορικά συμφέροντα;

Θα μπορούσα να απαριθμήσω και άλλες τέτοιες ανομολόγητες και απορριπτέες πρακτικές, όπως είναι η επαίσχυντη φοροδιαφυγή, αφού ακόμη και σήμερα οι περισσότεροι γιατροί δεν δίνουν αποδείξεις (και το φακελάκι εξακολουθεί να βασιλεύει)!

Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό, ότι από τα 224 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία κατέσχεσε η Αρχή καταπολέμησης του Μαύρου χρήματος το 2011, τα 73 εκατομμύρια προέρχονται από τη φοροδιαφυγή.

Ποιο είναι το συμπέρασμα; Η συντηρητική Ευρώπη έκανε ένα βήμα. Έστω για την αποφυγή της πιο ολέθριας λύσης . Δηλαδή, της άτακτης χρεοκοπίας της Ελλάδας!

Όμως, αν δεν αλλάξουμε τις δικές μας διεφθαρμένες πρακτικές -της καθημερινής  ζωής- η Ελλάδα δεν έχει μέλλον! 
Και αυτό πρέπει να το κατανοήσουμε όλοι!

Ο κ. Γρηγόρης Καλφέλης είναι Καθηγητής    της  Νομικής   Σχολής  του   ΑΠΘ
kalfelis@law.auth.gr

 πηγη:tovima