Tα λόγια και τα έργα

της Ελλης Τριανταφυλλου / etriantafyllou@kathimerini.gr

Να, λοιπόν, που με καθυστέρηση κάποιων δεκαετιών, οι ψηφοφόροι του Υπόλοιπου Αττικής ενημερώθηκαν ότι ο εκπρόσωπός τους, Θόδωρος Πάγκαλος, είναι γνήσιο τέκνο του φεντεραλισμού, όπως όλοι οι ευρωπαϊστές, άλλωστε. Υπέρμαχος, δηλαδή, της πολιτικής θεωρίας που, σύμφωνα με τον όρο, υποστηρίζει την ομοσπονδιοποίηση της πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης μιας χώρας. Το έμαθαν, έτσι, ειρήσθω εν παρόδω, κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης του αντιπροέδρου του ΠΑΣΟΚ σε γαλλικό μέσο ενημέρωσης. Με την ίδια ευκαιρία, έμαθαν ακόμη ότι ο πρώην υπουργός τάσσεται υπέρ της απώλειας εθνικής κυριαρχίας της χώρας. Οσοι έχουν ανθεκτική μνήμη, είναι σίγουρο ότι θα έχουν ακόμη στ’ αυτιά τους τo σύνθημα των σοσιαλιστικών κυβερνήσεων του Ανδρέα Παπανδρέου, που συγκλόνιζε και κινητοποιούσε τις λαϊκές μάζες, «Η Ελλάδα ανήκει στους Ελληνες».

Θα είχε αξία, ίσως σε μια επόμενη συνέντευξη σε ξένο μέσο, να εξηγήσει ο κ. Πάγκαλος και τι ακριβώς εννοεί με την έμμεση έκκλησή του για περισσότερο φεντεραλισμό. Θεωρεί, άραγε, τη σημερινή Ελλάδα -αυτή, δηλαδή, που οικοδόμησε το μεταπολιτευτικό σύστημα της χώρας του οποίου υπήρξε εκ των πρωτεργατών- τόσο μικρή, πια, καταρρακωμένη και ξεπεσμένη, ώστε η μόνη της σωτηρία είναι η άνευ όρων ομοσπονδιοποίησή της; ΄Η πιστεύει ότι δι’ αυτής θα αυξηθεί η δύναμη αλλά και η δυνατότητά μας για περισσότερη αλληλεγγύη, που αποτελεί πάγια σοσιαλιστική αντίληψη; Μα, η πρόβλεψη για πραγματική εναρμόνιση των κρατών-μελών, υπάρχει από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ ακόμη. Απλώς, όπως καλύτερα από πολλούς γνωρίζει, ουδέποτε έγινε πράξη από τις πολιτικές ηγεσίες των χωρών-μελών.

Από τα λεγόμενά του, προκύπτει μάλλον αβίαστα, η πρώτη εκδοχή. Αν όντως ισχύει, τότε ο κ. Πάγκαλος θα πρέπει να εξηγήσει στον ελληνικό λαό γιατί επιπλέον παραχώρηση κυριαρχίας -πλην εκείνης που αυτονόητα παραχωρήθηκε με την αποδοχή του ενιαίου νομίσματος- αποτελεί αυτομάτως και πρόοδο και αν αυτή η πρόοδος υπηρετεί τα συμφέροντα της χώρας. Και κυρίως αν και σε ποιο βαθμό μια τέτοια προοπτική συνάδει με την ουσία της ύπαρξης της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της έννοιας της δημοκρατίας που αποτελούσε τον πυρήνα της.

Ολα αυτά όμως ακούγονται και σε μεγάλο βαθμό είναι θεωρητικά, αφού η εθνική συμμετοχή στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων για τη φυσιογνωμία, τον ρόλο και τη λειτουργία της Ε.Ε. στην περίπτωση της Ελλάδος είναι από ελάχιστη έως ανύπαρκτη. Το πρακτικόν και άρα χρήσιμο της παρέμβασης Παγκάλου -έστω και άθελά του- είναι ότι συνιστά έμμεση, αλλά πάντως παραδοχή της απόλυτης αδυναμίας του πολιτικού συστήματος να διασφαλίσει έστω στοιχειωδώς τα εθνικά συμφέροντα της χώρας. Μπορεί να συνιστά και έμμεση συγγνώμη για το περίφημο «μαζί τα φάγαμε», αφού η πρακτική που θέλησε να στηλιτεύσει ο κ. Πάγκαλος ήταν ένα μικρό μόνο κομμάτι του παζλ των τερατουργημάτων που διεπράχθησαν και τα οποία οδηγούν ακόμη και τους πολέμιους της ιδέας της ομοσπονδιοποίησης να τείνουν ευήκοον ους στο σενάριο της τοποθέτησης ενός, οποιουδήποτε (άλλου πλην πολιτικού) διορισμένου κυβερνήτη, αν είναι να κάνει έστω λίγα από όσα δεν κατάφεραν οι εκπρόσωποί μας τις τελευταίες δεκαετίες.

Δυστυχώς, για τους πολίτες, ούτε αυτή η λύση δείχνει να είναι προς το συμφέρον τους. Οχι μόνο διότι θα υπηρετεί κυρίως τους ισχυρότερους και τους σχεδιασμούς τους για μας, αλλά γιατί αν κυρίως το σύστημα εξουσίας της χώρας παραμείνει στη νιρβάνα του, η κατάσταση, ανεξαρτήτως ευρωπαϊκών εξελίξεων, θα βαίνει επιδεινούμενη. Και γι’ αυτό, ο ευρωπαϊστής κ. Πάγκαλος δεν λέει κουβέντα. Η αιρετικότητα και η προκλητικότητα στη δημόσια έκφραση έχει αξία, αν συνοδεύεται από ανάλογη στάση ζωής. Πολιτικής ζωής, εν προκειμένω. Σε διαφορετική περίπτωση, είναι εξίσου ύποπτη με εκείνη που συμπλέει με το ρεύμα για να καταστεί ελκυστική και εύπεπτη... Και είναι αυτή που μετατρέπει τους άκρατους εθνικιστές σε αμετροεπείς φεντεραλιστές, προκειμένου να διασφαλίσει τον πολιτικό συμβιωτισμό.